< Mmebusɛm 27 >
1 Mfa ɔkyena nhoahoa wo ho, na wunnim nea ɛda bi de bɛba.
不要為明日自誇, 因為一日要生何事,你尚且不能知道。
2 Ma ɔfoforo nkamfo wo; na ɛnyɛ wo ankasa; ma emfi ɔfoforo anom na ɛnyɛ wo.
要別人誇獎你,不可用口自誇; 等外人稱讚你,不可用嘴自稱。
3 Ɔbo mu yɛ duru, na nwea yɛ adesoa, nanso ɔkwasea abufuwhyew yɛ duru sen emu biara.
石頭重,沙土沉, 愚妄人的惱怒比這兩樣更重。
4 Abufuw tirim yɛ den, na abufuwhyew sɛe ade, na hena na obetumi agyina ninkutwe ano?
忿怒為殘忍,怒氣為狂瀾, 惟有嫉妒,誰能敵得住呢?
5 Animka a ɛda gua ye sen ɔdɔ a asuma.
當面的責備強如背地的愛情。
6 Apirakuru a efi adamfo nkyɛn no ye sen ɔtamfo mfewano bebrebe.
朋友加的傷痕出於忠誠; 仇敵連連親嘴卻是多餘。
7 Ɛwo nyɛ nea wamee akɔnnɔ, nanso nea ɛyɛ nwen mpo yɛ nea ɔkɔm de no no nʼanom dɛ.
人吃飽了,厭惡蜂房的蜜; 人飢餓了,一切苦物都覺甘甜。
8 Onipa a wayera ne fi kwan, te sɛ anomaa a wafi ne berebuw mu rekyinkyin.
人離本處飄流, 好像雀鳥離窩遊飛。
9 Ngo ne aduhuam ma koma ani gye, adamfo ho anigye fi nʼafotu pa a ɔma.
膏油與香料使人心喜悅; 朋友誠實的勸教也是如此甘美。
10 Nnyaa wʼadamfo ne wʼagya adamfo mu, nkɔ wo nuabarima fi bere a ɔhaw ato wo, na ɔyɔnko a ɔbɛn wo no ye sen onuabarima a ɔwɔ akyirikyiri.
你的朋友和父親的朋友, 你都不可離棄。 你遭難的日子,不要上弟兄的家去; 相近的鄰舍強如遠方的弟兄。
11 Me ba, hu nyansa na ma me koma ani nnye; ɛno na ɛbɛma manya mmuae ama obiara a obu me animtiaa.
我兒,你要作智慧人,好叫我的心歡喜, 使我可以回答那譏誚我的人。
12 Mmadwemma hu asiane na wohintaw, nanso ntetekwaafo kɔ wɔn anim kɔtɔ mu.
通達人見禍藏躲; 愚蒙人前往受害。
13 Fa atade a ɛhyɛ obi a odi ɔhɔho akagyinamu; sɛ ɔregyina ɔbea huhufo akyi a, fa si awowa.
誰為生人作保,就拿誰的衣服; 誰為外女作保,誰就承當。
14 Sɛ obi teɛ mu hyira ne yɔnko anɔpahema a, wɔbɛfa no sɛ ɛyɛ nnome.
清晨起來,大聲給朋友祝福的, 就算是咒詛他。
15 Ɔyere tɔkwapɛfo te sɛ ahumtuda nsusosɔ wɔ ɔdan a enwin so;
大雨之日連連滴漏, 和爭吵的婦人一樣;
16 sɛ wopata no a, ɛte sɛ nea wopata mframa anaa wode wo nsa beso ngo mu.
想攔阻她的,便是攔阻風, 也是右手抓油。
17 Dade sew dade, saa ara na onipa sew ɔfoforo.
鐵磨鐵,磨出刃來; 朋友相感也是如此。
18 Nea ɔhwɛ borɔdɔma dua so no bedi so aba, na nea ɔsom ne wura no, wɔbɛhyɛ no anuonyam.
看守無花果樹的,必吃樹上的果子; 敬奉主人的,必得尊榮。
19 Sɛnea nsu yi animdua kyerɛ no, saa ara na onipa koma da onipa no adi.
水中照臉,彼此相符; 人與人,心也相對。
20 Sɛnea Owu ne Ɔsɛe bo ntɔ da no, saa ara, na onipa ani nso bo ntɔ da. (Sheol )
陰間和滅亡永不滿足; 人的眼目也是如此。 (Sheol )
21 Kyɛmfɛre wɔ hɔ ma dwetɛ na fononoo wɔ hɔ ma sikakɔkɔɔ, nanso wɔnam nkamfo a onipa nya so na ɛsɔ no hwɛ.
鼎為煉銀,爐為煉金, 人的稱讚也試煉人。
22 Sɛ wowɔw ɔkwasea wɔ ɔwaduru mu, sɛ wode ɔwɔma wɔw no te sɛnea wusiw aburow a, worentumi nyi agyimisɛm mfi ne ho.
你雖用杵將愚妄人與打碎的麥子一同搗在臼中, 他的愚妄還是離不了他。
23 Ma ɛnyɛ wo asɛnhia sɛ wubehu wo nguankuw tebea, na ma wʼani nkɔ wo anantwikuw so;
你要詳細知道你羊群的景況, 留心料理你的牛群;
24 efisɛ, ahonya ntena hɔ daa, na ahenkyɛw ntena hɔ mma awo ntoantoaso nyinaa.
因為資財不能永有, 冠冕豈能存到萬代?
25 Sɛ wotwa sare no na foforo fifi, na wɔboaboa nkoko so sare no ano a,
乾草割去,嫩草發現, 山上的菜蔬也被收斂。
26 ɛno de, nguantenmma no bɛma wo ntama, na mmirekyi ama sika a ɛtɔ mfuw.
羊羔之毛是為你作衣服; 山羊是為作田地的價值,
27 Wubenya mmirekyi nufusu bebree ama wo ne wʼabusuafo adi ne aduan ama wo mmaawa.
並有母山羊奶夠你吃, 也夠你的家眷吃, 且夠養你的婢女。