< Fakkeenya 1 >

1 Fakkeenya Solomoon Ilma Daawit, mootii Israaʼel:

Mithali za Solomoni mwana wa Daudi, mfalme wa Israeli:

2 Ogummaa fi qajeelfama qabaachuudhaaf, dubbii beekumsa guddaa hubachuudhaaf;

Kwa kupata hekima na nidhamu; kwa kufahamu maneno ya busara;

3 ogummaadhaan jiraachuudhaan, qajeelummaadhaan, murtii qajeelaa kennuu fi nama wal qixxeessuudhaan qajeelfama argachuudhaaf;

kwa kujipatia nidhamu na busara, kufanya lililo sawa, haki na bila kupendelea;

4 warra waa hin beekneef of eeggannoo kennuudhaaf, dargaggootaaf immoo beekumsaa fi hubannaa kennuudhaaf,

huwapa busara wajinga, maarifa na akili kwa vijana;

5 ogeeyyiin dhaggeeffatanii barumsa isaanii irratti waa haa dabalatan; warri qalbii qabanis qajeelfama haa argatan;

wenye hekima na wasikilize nao waongeze elimu yao, wenye kupambanua na wapate mwongozo;

6 kunis fakkeenyaa fi hiikkaa, jechaa fi hibboo ogeeyyii hubachuudhaaf.

kwa kufahamu mithali na mifano, misemo na vitendawili vya wenye hekima.

7 Waaqayyoon sodaachuun jalqaba ogummaa ti; gowwoonni garuu ogummaa fi adabamuu tuffatu.

Kumcha Bwana ndicho chanzo cha maarifa, lakini wapumbavu hudharau hekima na adabu.

8 Yaa ilma ko, gorsa abbaa keetii dhaggeeffadhu; barsiisa haadha keetii illee hin gatin.

Mwanangu, sikiliza mwongozo wa baba yako, wala usiyaache mafundisho ya mama yako.

9 Wanni kun mataa kee miidhagsuudhaaf gonfoo, morma kee bareechuudhaaf immoo faaya siif taʼa.

Hayo yatakuwa taji la maua la neema kichwani pako, na mkufu wa kuipamba shingo yako.

10 Yaa ilma ko, yoo cubbamoonni sossobanii ofitti si harkisan, tole hin jedhiniif.

Mwanangu, kama wenye dhambi wakikushawishi, usikubaliane nao.

11 Yoo isaan, “Nu wajjin kottu; riphnee dhiiga namaa dhangalaasnaa; nama balleessaa hin qabne galaafachuudhaafis dhokannee eeggannaa;

Kama wakisema, “Twende tufuatane; tukamvizie mtu na kumwaga damu, njoo tukavizie nafsi isiyo na hatia;

12 kottu akkuma awwaalaa jiraatti isaan liqimsinaa; akkuma warra boolla keessa buufamaniis guutumaan guutuutti isaan liqimsinaa; (Sheol h7585)

tuwameze wakiwa hai kama kaburi, wakiwa wazima kama wale wanaotumbukia shimoni. (Sheol h7585)

13 nu waan gatii qabu kan gosa hundaa ni arganna; manneen keenya illee boojuudhaan guuttanna;

Tutapata aina zote za vitu vya thamani na kujaza nyumba zetu kwa nyara.

14 ixaa kee nu wajjin buufadhu; nus korojoo tokko si wajjin qooddannaa” siin jedhan,

Njoo ushirikiane nasi, vitu vyote tutakavyopata tutagawana.”

15 yaa ilma ko, ati isaan wajjin hin deemin; miilla keetiin karaa isaanii irra illee hin ejjetin;

Mwanangu, usiandamane nao. Usiweke mguu wako katika njia zao,

16 miilli isaanii cubbuutti ariifataatii; isaan dhiiga dhangalaasuuf jarjaru.

kwa kuwa miguu yao hukimbilia kwenye dhambi, ni wepesi kumwaga damu.

17 Utuma simbirroonni hundi arganuu, kiyyoo buusuun waan gatii hin qabnee dha!

Tazama ni jinsi gani ilivyo kazi bure kutandaza wavu wakati ndege wote wanakuona!

18 Namoonni kunneen dhiiguma ofii isaanii riphanii eeggatu; lubbuma ofii isaanii gaadu!

Watu hawa huvizia kumwaga damu yao wenyewe; hujivizia tu wenyewe!

19 Kun dhuma warra qabeenya karaa hamaadhaan argamu duukaa buʼan hundaa ti; wanni akkasii jireenya warra isa argatanii balleessa.

Huu ndio mwisho wa wote ambao wanajipatia mali kwa hila; huuondoa uhai wa wale wenye mali.

20 Ogummaan karaa irratti guddiftee iyyiti; iddoo wal gaʼii uummataattis sagalee ishee ol fudhatti.

Hekima huita kwa sauti kuu barabarani, hupaza sauti yake kwenye viwanja vikubwa;

21 Isheen fiixee daandii irraa iyyiti; karra magaalaa duraas akkana jettee dubbatti:

kwenye makutano ya barabara za mji zenye makelele mengi hupaza sauti, kwenye malango ya mji hutoa hotuba yake:

22 “Isin warri homaa hin beekne kun hamma yoomiitti karaa keessan kan faayidaa hin qabne sana jaallattu? Warri namatti qoosan hamma yoomiitti qoosaa sanatti gammadanii gowwoonnis beekumsa jibbu?

“Enyi wajinga, mtangʼangʼania ujinga wenu hadi lini? Mpaka lini wenye mizaha watafurahia mizaha, na wapumbavu kuchukia maarifa?

23 Mormii koo qalbeeffadhaa; ani yaada koo isinii nan dhangalaasa; dubbii koos isiniifin ibsa.

Kama mngekuwa mmeitikia karipio langu, ningekuwa nimemimina roho yangu kwenu na kuwafahamisha maneno yangu.

24 Garuu sababii isin yeroo ani isin waametti diddanii yeroo ani harka balʼifadhetti namni tokko iyyuu na hin dhaggeeffatiniif,

Lakini kwa kuwa mlinikataa nilipowaita na hakuna yeyote aliyekubali niliponyoosha mkono wangu,

25 waan isin gorsa koo hunda tuffattanii dheekkamsa koo dhagaʼuu diddaniif,

kwa kuwa mliyapuuza mashauri yangu yote na hamkukubali karipio langu,

26 anis badiisa keessanitti nan kolfa, yeroo balaan isinitti dhufuttis nan qoosa;

mimi nami nitawacheka katika maafa yenu, nitawadhihaki wakati janga litawapata:

27 yeroo balaan akkuma bubbeetti isin fudhatutti, yeroo badiisni akkuma bubbee hamaatti isin haxaaʼutti, yeroo dhiphinaa fi rakkinni isinitti dhufutti ani isinittan qoosa.

wakati janga litawapata kama tufani, wakati maafa yatawazoa kama upepo wa kisulisuli, wakati dhiki na taabu zitawalemea.

28 “Yeroo sana isaan na waammatu; ani garuu isaan jalaa hin owwaadhu; isaan na barbaadu; garuu na hin argatan.

“Ndipo watakaponiita lakini sitawajibu; watanitafuta lakini hawatanipata.

29 Isaan waan beekumsa jibbanii Waaqayyoon sodaachuu illee filachuu didaniif,

Kwa kuwa walichukia maarifa, wala hawakuchagua kumcha Bwana,

30 waan gorsa koo fudhachuu didanii dheekkamsa koos tuffataniif,

kwa kuwa hawakukubali mashauri yangu, na kukataa maonyo yangu,

31 isaan gatii karaa isaanii ni nyaatu; buʼaa jalʼina isaaniis ni quufu.

watakula matunda ya njia zao, na watashibishwa matunda ya hila zao.

32 Gowwoota waa dagachuutu isaan balleessaatii; quufni gowwootaa isaanuma balleessa;

Kwa kuwa ukaidi wa wajinga utawaua, nako kuridhika kwa wajinga kutawaangamiza.

33 namni na dhaggeeffatu kam iyyuu garuu nagaadhaan jiraata; inni qabbanaan jiraata; wanni hamaanis isa hin sodaachisu.”