< Sentencoj 24 >
1 Ne sekvu malbonajn homojn, Kaj ne deziru esti kun ili;
Do not envy wicked men or desire their company;
2 Ĉar ilia koro pensas pri perfortaĵo, Kaj ilia buŝo parolas malbonaĵon.
for their hearts devise violence, and their lips declare trouble.
3 Per saĝo konstruiĝas domo, Kaj per prudento ĝi fortikiĝas;
By wisdom a house is built and by understanding it is established;
4 Kaj per sciado la ĉambroj pleniĝas Per ĉia havo grandvalora kaj agrabla.
through knowledge its rooms are filled with every precious and beautiful treasure.
5 Homo saĝa havas forton, Kaj homo prudenta estas potenca.
A wise man is strong, and a man of knowledge enhances his strength.
6 Kun pripenso faru militon; Kaj venko venas per multe da konsilantoj.
Only with sound guidance should you wage war, and victory lies in a multitude of counselors.
7 Tro alta estas la saĝo por malsaĝulo; Ĉe la pordego li ne malfermos sian buŝon.
Wisdom is too high for a fool; he does not open his mouth in the meeting place.
8 Kiu intencas fari malbonon, Tiun oni nomas maliculo.
He who plots evil will be called a schemer.
9 Malico de malsaĝulo estas peko; Kaj blasfemanto estas abomenaĵo por homo.
A foolish scheme is sin, and a mocker is detestable to men.
10 Se vi montriĝis malforta en tago de mizero, Via forto estas ja malgranda.
If you faint in the day of distress, how small is your strength!
11 Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi, Kaj ne fortiriĝu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.
Rescue those being led away to death, and restrain those stumbling toward the slaughter.
12 Se vi diras: Ni tion ne sciis, La esploranto de koroj ja komprenas, Kaj la gardanto de via animo ja scias, Kaj Li redonas al homo laŭ liaj faroj.
If you say, “Behold, we did not know about this,” does not He who weighs hearts consider it? Does not the One who guards your life know? Will He not repay a man according to his deeds?
13 Manĝu, mia filo, mielon, ĉar ĝi estas bona; Kaj la mieltavolo estas dolĉa por via gorĝo;
Eat honey, my son, for it is good, and the honeycomb is sweet to your taste.
14 Tia estas por via animo la sciado de saĝo, se vi ĝin trovis, Kaj ekzistas estonteco, kaj via espero ne pereos.
Know therefore that wisdom is sweet to your soul. If you find it, there is a future for you, and your hope will never be cut off.
15 Ne insidu, ho malvirtulo, kontraŭ la domo de virtulo; Ne ataku lian ripozejon;
Do not lie in wait, O wicked man, near the dwelling of the righteous; do not destroy his resting place.
16 Ĉar sep fojojn virtulo falos, kaj tamen leviĝos; Sed malvirtuloj implikiĝas en la malfeliĉo.
For though a righteous man may fall seven times, he still gets up; but the wicked stumble in bad times.
17 Kiam falas via malamiko, ne ĝoju, Kaj ĉe lia malfeliĉo via koro ne plezuriĝu;
Do not gloat when your enemy falls, and do not let your heart rejoice when he stumbles,
18 Ĉar eble la Eternulo vidos, kaj tio ne plaĉos al Li, Kaj Li returnos de li Sian koleron.
or the LORD will see and disapprove, and turn His wrath away from him.
19 Ne koleru kontraŭ malbonfarantoj, Kaj ne enviu la malvirtulojn;
Do not fret over evildoers, and do not be envious of the wicked.
20 Ĉar la malbonulo ne havos estontecon; La lumilo de malvirtuloj estingiĝos.
For the evil man has no future; the lamp of the wicked will be extinguished.
21 Timu, mia filo, la Eternulon kaj la reĝon; Kun ribeluloj ne komunikiĝu.
My son, fear the LORD and the king, and do not associate with the rebellious.
22 Ĉar subite venos ilia pereo; Kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaŭ?
For they will bring sudden destruction. Who knows what ruin they can bring?
23 Ankaŭ ĉi tio estas vortoj de saĝuloj: Konsideri personojn ĉe juĝado estas ne bone.
These also are sayings of the wise: To show partiality in judgment is not good.
24 Kiu diras al malvirtulo: Vi estas virtulo, Tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.
Whoever tells the guilty, “You are innocent”— peoples will curse him, and nations will denounce him;
25 Sed kiuj faras riproĉojn, tiuj plaĉas, Kaj sur ilin venos bona beno.
but it will go well with those who convict the guilty, and rich blessing will come upon them.
26 Kiu respondas ĝustajn vortojn, Tiu kisas per la lipoj.
An honest answer given is like a kiss on the lips.
27 Plenumu vian laboron ekstere, Pretigu ĉion sur via kampo; Kaj poste aranĝu vian domon.
Complete your outdoor work and prepare your field; after that, you may build your house.
28 Ne atestu sen kaŭzo kontraŭ via proksimulo; Ĉu vi trompus per via buŝo?
Do not testify against your neighbor without cause, and do not deceive with your lips.
29 Ne diru: Kiel li agis kontraŭ mi, tiel mi agos kontraŭ li; Mi redonos al la homo laŭ lia faro.
Do not say, “I will do to him as he has done to me; I will repay the man according to his work.”
30 Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta Kaj tra vinberĝardeno de sensaĝulo;
I went past the field of a slacker and by the vineyard of a man lacking judgment.
31 Kaj jen ĉie elkreskis urtiko, Ĉio estas kovrita de dornoj, Kaj la ŝtona muro estas detruita.
Thorns had grown up everywhere, thistles had covered the ground, and the stone wall was broken down.
32 Kaj kiam mi vidis, mi prenis ĝin en mian koron, Mi rigardis, kaj ricevis instruon:
I observed and took it to heart; I looked and received instruction:
33 Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kuŝado;
A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to rest,
34 Kaj venos via malriĉeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.
and poverty will come upon you like a robber, and need like a bandit.